Türkiye'de yapay zeka girişimleri

2016 yazı, Kadıköy’de bir kafede dizüstüyle oturup Kaggle yarışmasına kod yazıyordum. O zamanlar “yapay zeka girişimi” demek, TensorFlow’u yeni yeni çözmeye çalışmakla eş anlamlıydı. Hatta ilk defa bir demo day’e gittiğimde, herkes birbirine IBM Watson’dan bahsediyordu, sanki taş devrinden kalma bir mucize gibi anlatılıyordu. Kendi modelini eğiten iki-üç ekip vardı, biri hastane randevularını optimize etmeye çalışıyordu. Şimdi bakınca, o ekiplerden çoğu ya kurumsala döndü ya da Almanya’da işe başladı. O dönem Slack’te açılan “ai-turkey” kanalı hâlâ aklımda. 15 kişiyle sabaha kadar makale linki atıp tartışıyorduk, en büyük hayalimiz yerli yapay zeka unicorn’u çıkarmaktı.

2018’de Bilkent Cyberpark’ta bir “AI meet-up”ına gitmiştim, içeride herkes birbirine TensorFlow anlatıyor. O zamanlar sanki yapay zekayı Türkiye’de ilk biz bulmuşuz havası vardı. Kimse ayda kaç satır kod yazıyor, kimin datası var, onu sormuyor. Yatırımcılar da “yapay zekalı startup” deyince gözleri parlıyor, sunumda “AI” yazınca termal kamera gibi ısınıyorlardı. Şimdi ise LinkedIn’de önüme çıkan her Türk girişimi, OpenAI’ın playground’unda tıklaya tıklaya bir demo yapmış, “Türkiye’nin ilk AI SaaS’ı” diye duyuruyor. 2018’in o garip ama heyecanlı saflığını arıyorum, şimdiki gibi API yapıştırıp girişim kurmak değildi.

Türkiye'deki yapay zeka girişimleri aslında üç gruba ayrılıyor: Birincisi, OpenAI API'sini bir mobil uygulamaya ekleyip "AI şirketi" diyen ekipler. İkincisi, Türkçe dil işleme üzerinde çalışan ama veri eksikliğiyle boğuşan ciddi projeler. Üçüncüsü ise hiç ürün çıkarmayan ama pitchdeck'i güzel olan şirketler. Geçen sene bir fintech etkinliğinde bir ekip müşteri hizmetleri chatbotu göstermişti. Ürün kötü değildi ama aynı şeyi 15 farklı startup yapıyordu. Türkçe'de makine öğrenmesi hala İngilizce kadar olgunlaşmamış, bu da gerçek teknik sorun. Ama burada da biraz hava atma var; bazı kurucular "Türkçe NLP çok zor" derken aslında veri toplama ve fine-tuning'e zaman harcamıyor. Benim gördüğüm en iyi işler marketing yapmayan, sessiz çalışan yerler. Müşterileri var, revenue var, ama LinkedIn'de "yapay zeka devrimcisi" diye yazı atmıyorlar.