ehliyet sınav süreçlerindeki değişiklikler

Şubat 2026’da Bakırköy’deki yeni sınav merkezine gittim, içerisi bildiğin banka şubesi gibi. Herkes sırayla tek kişilik kabinlere tıkılıyor, dışarıda oturacak sandalye sayısı bile az. Eski sistemde millet sırayla birbirini süzer, heyecan paylaşılırdı; şimdi herkes ekran karşısında yalnız. Çok garip bir yalnızlık duygusu var, sınavdan çıkanlar bile birbirine bakmıyor.

Kıyas yapınca eski kâğıtlı sisteme dönüp bakasım geliyor. O zamanlar, salonun ortasında gözetmen sandalye gıcırtısıyla gezer, yanlışlıkla biri sayfayı çevirdi mi herkes döner bakardı. Şimdi ise internet takılır mı, sistem çöker mi derdi var. Geçen hafta bir arkadaşım Pendik’te iki saat beklemiş, “sunucu dolu” deyip sıradan geri çevirmişler. Sınavı geçtim, sırayı bile geçemiyorsun.

Bir de arada kaybolan samimiyet var. Kimse sınavdan sonra ne çıktı, hangi soru zordu, “sen kaç yaptın” muhabbeti yapmıyor. Her şey dijital, her şey soğuk. Herkese eşit imkan sağlandı ayağına, aslında insan ilişkileri iyice buhar oldu. 2015’te A2 ehliyetimi aldığımda, sınavdan sonra pastaneye gidip galibiyet kutladık. Şimdi ise ekran kapanınca herkes sanki ATM’den nakit çekip çıkıyor gibi.

Yani bürokrasideki bu dijitalleşme bazen insanı hayattan soğutabiliyor. Kağıt kokusunu mumla arar oldum.

2024 Aralık’ta Eskişehir’de bir sürücü kursunda gözümle gördüm: teori sınavına girenlerin yarısı 40 yaş üstü, eskiden çoğunlukla lise çağındaki çocuklardı. Sistem değişince, özellikle dijital okuryazarlığı düşük olanlar tökezliyor. Tabletle sınava giriyorsun ama ekrana dokunmak bile dert olmuş bazılarına, üst üste “yardım edebilir misiniz?” soruları dönüyor. Sınav sonrası kantinde sohbet dönüyor: “Ben eski kağıt testte çok rahat geçerdim, şimdi heyecandan soruyu göremedim” diyen bir abi yüzünden kurs hocası resmen dert dinliyor. Yaşlılar, gözü bozuk olanlar, elleri titreyenler teknoloji yüzünden eleniyor. Yenilik güzel ama herkesin eşit başlamadığı yerde adaletli olamıyor.

Trafik Polisliği Genel Müdürlüğü 2026'nın başından itibaren sınav sistemini değiştirdi ve işler epey karıştı. Teorik sınav artık bilgisayar başında yapılıyor, kağıt testler kaldırıldı; ama internet bağlantı sorunları yüzünden atanamayan insanlar saatlerce bekliyor. Pratik sınav için ise araç bulma işi daha da zorlaştı—önceden kendi araçla gidebiliyordun, şimdi devlet tarafından sağlanan araçlarla sınava tabi tutuluyorsun ve bunlar çoğu zaman çok eski, debriyaj çekişi ağır oluyor.

Sınav merkezlerine randevu almak da sorunlu. Sistem 2-3 ay ileri dönüşleri gösteriyor, ama çoğu kişi iptal edilen slotlar yüzünden baştan kuyruğa gidiyor. İstanbul'da hala günlük 50-60 kişi sınava girebildiğine karşın talep 10 katı fazla. Sabrı taşanlar özel kurslara 5000 lirayı fırlatıyor, onlar da boş vaad veriyor. Sistem tam olarak oturtulana kadar şikayetler artacak—bu da bilinen bir gerçek.

2026’te direksiyon sınavlarını kısalttılar, 35 dakikadan 25 dakikaya düştü. Artık park ve rampa kalkış kısmı daha kritik, hata toleransı sıfıra yakın. Teorik sınav ise tamamen tablet üzerinden, eski kitapçık devri bitti. Ankara’da kurslar artık haftada iki kere deneme sınavı yapıyor, kimse şansa bırakmasın diye.

Geçen ay Karayolları Genel Müdürlüğü sınav sisteminde köklü değişiklikleri yürürlüğe koydu ve insanlar hâlâ tam olarak ne değiştiğini bilmiyor. Özetle: yazılı test artık bilgisayarda yapılıyor, sürü halinde sınıf ortamından çıkıp bireysel test kabinlerine geçtik.

Eski sistemde aynı anda 50-60 kişi bir salonda oturuyordu, sorular basılı kâğıt üzerindeydi. Şimdi her aday kendi ekranında soru görüyor, sınav süresi de kişiye göre değişebiliyor—bilgisayar sistemi zorluk seviyesini otomatik ayarlıyor. Bu adaptif test yöntemi teoride daha adil, pratikte ise kâğıt-kalem alışkanlığı olan birinin kafasını karıştırıyor.

Polis kontrolü de sıkılaştı. Cep telefonu, akıllı saat, hatta bilezik getirmek yasak. Sınav öncesi vücut taraması var. Geçen hafta Ankara'da bir adayın kalp pili olduğu için sınava alınmadığı haberleri dolaştı—sonra geri alındı ama bu tür hatalar güven zedeliyor.

Sınav ücreti 350 liradan 450 liraya çıktı. Başarısız olanlar 15 gün sonra tekrar sınava girebiliyor, bu kısım iyileşti aslında. Eski sistemde 30 gün beklemeniz gerekiyordu.

Pratik sınavda değişim daha az ama dikkat çeken bir şey var: video kayıt zorunlu hale geldi. Denetmen yanınızda değil, kamera kayıt yapıyor. Bu da yanlış kaydedilme riskini artırıyor—dosya kayıtlarında eksiklik yaşandığını duyduk.

Geçen ay Eyüp’teki direksiyon sınavına girdiğimde yeni sistemin saçmalığını canlı canlı gördüm. Artık sınavda araçta iki kişi oturuyor: biri sınav görevlisi, diğeri ise tabletle puanlama yapan adam. Tabelada hız sınırı 30 yazıyor, adam “40’la git, yoksa eleyecem” diyor, başka biri “Kemerini 2 saniye geç taktın” deyip siliyor. 2026’tan beri video kaydı zorunlu, her hareketin kayda giriyor. Ehliyet almak iyice piyango olmuş, torpili olan geçiyor, olmayan bir daha 2000 lirayı gömüyor. Yıllardır “güvenli sürücü” yetiştirmekten bahsediyorlar ama sahada adam kayırma, saçma kurallar ve gereksiz stres dışında değişen bir şey yok. Baştan aşağı gereksiz bürokrasi, garabete dönüştü bu iş.

2026’te yönetmelik değişince işler iyice karmaşıklaştı. Direksiyon sınavındaki kamera zorunluluğu yüzünden, küçücük şehirlerde bile “şarj bitti, kayıt alınmadı” gibi saçmalıklarla sınavlar iptal oldu. Ankara’da, Çankaya’da 17 yaşındaki kuzenim üç kere sınava girip çıktı, her seferinde teknik arıza bahanesiyle puanı geçersiz sayıldı. Online teorik sınav ise kopya skandalı patlayınca tekrar eski usule döndü, artık herkes sabah 8’de salonlarda kuyruk. Yeni adaylardan adli sicil kaydı istenmesi de insanı çileden çıkarıyor; trafikte sabıkası olmayan ama bir kere dükkan kavgasına karışanın ehliyet hayali suya düşüyor. Tek elle direksiyon, telefonla konuşma gibi “gözle tespit” maddeleri eklenince de sınav komisyonunun keyfi uygulamaları daha da arttı. İşin özü, daha kaliteli şoför yetişir zannedildi ama asıl değişen şey, herkesin daha fazla vakit ve para harcaması oldu.

2026’tan beri direksiyon sınavında kamera şartı geldi, torpil işi bitirdiler diyen çok. Antalya’da geçen ay sınava giren kuzenim, parkta hata yaptığı an videoya yansıdığı için itiraz hakkını kullandı ve tekrar girdi, geçti mesela. Sınav ücretleri de uçtu; Ocak 2026’da 990 liraydı. Hocalar artık “ezberleyip gel” yerine, gerçekten araba kullandırıyor.