2023’te tanıdığım beş kişiden üçü Almanya’ya, biri Hollanda’ya kapağı attı. Kalan bir kişi de Polonya vizesini bekliyordu. Sadece istatistik değil bu; WhatsApp grubuna “benden pasaport randevusu için dua” yazanlar, 3-4 ay sonraki “vize çıktı, bay bay” story’leriyle doluydu. Nisan 2025’te Kadıköy’deki bir kafede otururken, yan masada İTÜ’lü iki genç, “burada iş bulamazsam Avusturya’ya deneyeceğim” diye konuşuyordu. O kadar sıradanlaştı ki, memleketten kaçanların öyle büyük hayalleri de yok; yeter ki “normal” bir hayat.
En net gördüğüm şey, kimsenin “zengin olacağım” diye gitmediği. Adam, “sabah işe gidip, akşam eve dönünce canım sıkılsın istiyorum” diyor. Kira, pahalılık, işsizlik, geleceksizlik duygusu… Hiçbirinin çözümünü burada göremiyor insanlar. Otuz yaş altı, cebindeki diplomaya bakmadan, “burada ne kadar uğraşsam da tık yok” diyor.
Gidenlerden birinin ilk ay Belçika’da 1600 euro ile yaşadığı hayatı anlatışı hâlâ aklımda. “Burada asgariyle eve çıkıp haftasonu bira içiyorum, Türkiye’de mühendis maaşıyla ailemle kalıp dışarı çıkmaya korkuyordum.” Bu cümle, bence mevzunun tam özeti. Sınav kasmak, İngilizce kursu, dosya toplamak… Zor tabii ama buradaki çıkmazdan daha mı zor gerçekten?
“Geri döner misin?” diye soruyorum, klasik cevap: “Neden döneyim ki?” Kimse özlemiyor mu? Elbette özlüyor. Ama özlem, ay sonu hesap yapma stresinden ağır gelmiyor. Bir kuşağın memleketle arasındaki bağ, banka uygulamasındaki bakiye ekranına yenildi.
En net gördüğüm şey, kimsenin “zengin olacağım” diye gitmediği. Adam, “sabah işe gidip, akşam eve dönünce canım sıkılsın istiyorum” diyor. Kira, pahalılık, işsizlik, geleceksizlik duygusu… Hiçbirinin çözümünü burada göremiyor insanlar. Otuz yaş altı, cebindeki diplomaya bakmadan, “burada ne kadar uğraşsam da tık yok” diyor.
Gidenlerden birinin ilk ay Belçika’da 1600 euro ile yaşadığı hayatı anlatışı hâlâ aklımda. “Burada asgariyle eve çıkıp haftasonu bira içiyorum, Türkiye’de mühendis maaşıyla ailemle kalıp dışarı çıkmaya korkuyordum.” Bu cümle, bence mevzunun tam özeti. Sınav kasmak, İngilizce kursu, dosya toplamak… Zor tabii ama buradaki çıkmazdan daha mı zor gerçekten?
“Geri döner misin?” diye soruyorum, klasik cevap: “Neden döneyim ki?” Kimse özlemiyor mu? Elbette özlüyor. Ama özlem, ay sonu hesap yapma stresinden ağır gelmiyor. Bir kuşağın memleketle arasındaki bağ, banka uygulamasındaki bakiye ekranına yenildi.