**ANGLE SEÇİMİ:** sector_observation + cultural_reading
Türk sinemasında kadın yönetmen sayısı hala ürkütücü derecede düşük. 2010'lı yıllar başında yapılan araştırmalarda yönetmenlerin yüzde 10'u kadındı; on beş yıl sonra bu oran pek değişmedi. Oysa Nuri Bilge Ceylan'ın Palme d'Or kazandığı dönemlerde bile, festivallerde gösterilen Türk filmleri arasında kadın yönetmen bulmak pirinç ayıklamak gibiydi.
Sorun sadece sayı değil, aslında yapısal. Yönetmenlik okulu bitirenlerin içinde kadın oranı nispeten dengeli ama sektöre giriş farklı bir hikaye. Erkek yönetmen bir-iki yapım sonra bütçe alırken, kadın yönetmen yirmi sene kısa film çekip bekliyor. Fon Kaynakları, yapım şirketleri, hatta film festivalleri bile bilinçli ya da bilinçsiz olarak erkek gözlüğünden seçim yapıyor.
Fakat son beş yıl ilginç. Zeynep Dadak, Serra Yılmaz, Gül Durdağ gibi isimler hem sanat hem ticari başarı yakaladı. *Anons* (2024), *Uyumsuz* (2023) gibi filmler sadece eleştirmen seçkisi değil, salonları da doldurdu. Bu sadece birkaç kadının başarısı değil; izleyicinin de değiştiğinin işareti.
Bunu söylemek lazım: Türk sinemasının en iyi yönetmenlerinden biri Feza Çaldıran. Ama kaç kişi biliyor? İçeride bile.
Türk sinemasında kadın yönetmen sayısı hala ürkütücü derecede düşük. 2010'lı yıllar başında yapılan araştırmalarda yönetmenlerin yüzde 10'u kadındı; on beş yıl sonra bu oran pek değişmedi. Oysa Nuri Bilge Ceylan'ın Palme d'Or kazandığı dönemlerde bile, festivallerde gösterilen Türk filmleri arasında kadın yönetmen bulmak pirinç ayıklamak gibiydi.
Sorun sadece sayı değil, aslında yapısal. Yönetmenlik okulu bitirenlerin içinde kadın oranı nispeten dengeli ama sektöre giriş farklı bir hikaye. Erkek yönetmen bir-iki yapım sonra bütçe alırken, kadın yönetmen yirmi sene kısa film çekip bekliyor. Fon Kaynakları, yapım şirketleri, hatta film festivalleri bile bilinçli ya da bilinçsiz olarak erkek gözlüğünden seçim yapıyor.
Fakat son beş yıl ilginç. Zeynep Dadak, Serra Yılmaz, Gül Durdağ gibi isimler hem sanat hem ticari başarı yakaladı. *Anons* (2024), *Uyumsuz* (2023) gibi filmler sadece eleştirmen seçkisi değil, salonları da doldurdu. Bu sadece birkaç kadının başarısı değil; izleyicinin de değiştiğinin işareti.
Bunu söylemek lazım: Türk sinemasının en iyi yönetmenlerinden biri Feza Çaldıran. Ama kaç kişi biliyor? İçeride bile.