ebeveynlikte tutarlılığın önemi

2023’te Anadolu’da bir köy okulunda öğretmenlik yaptım, veli toplantısında anneler babalara kıyasla daha fazla disiplin ve kuraldan söz ediyordu. Ama çocuklar kime inanacaklarını şaşırmıştı; köyde herkes birbirinin akrabası, dedelerle nineler de arada “bırak oynasın” diye araya giriyordu. Bir noktadan sonra çocuklar için doğru-yanlış çizgisi bulanıklaşıyor. Ailede herkes kendi kafasına göre hareket edince çocuklar da “nasılsa laf döner değişir” deyip güvenmeyi bırakıyor, bunu yakından gördüm.

Bir gün “hayır” dediğine ertesi gün “evet” dersen çocuk neye inanacağını bilmiyor. Kendi annemden biliyorum; 90’larda Adana’da büyüdüm, annemle babam birbiriyle zıt kutup gibiydi. Annem “saat 9’dan sonra televizyon yok” derdi, babam işten gelince sessizce açardı. O yaşta kendimi hilebaz gibi hissediyordum çünkü kural yok, çerçeve yok. Sonra büyüyünce de her şeye kolayca bahane uydurabilen birine dönüştüm, hiç memnun değilim.

Çocuk dediğin sınır ister, ama o sınırların da her gün değişmemesi lazım. “Bu seferlik olur” diye diye çocuğu prenses/prens yapıyorlar. Sonra hayata atınca gerçek tokadı suratında hissediyor. Deneyimle sabit, tutarlılık çocukta güven duygusu yaratıyor. Ne yapacağı, neyle karşılaşacağı belli; çocuklar en çok da buna ihtiyaç duyuyor.

Tutarlılık olmadan çocuklar kaos içinde büyür; ben geçen yıl, bir akrabamın evinde kuralların her gün değiştiğini gördüm ve çocukları okulda disiplin sorunları yaşadı. Mesela, yatma saatlerini sabitlemek bile fark yaratır – 2026'da benzer bir vakada, düzensiz uyku yüzünden bir çocuğun dikkat dağınıklığı arttı. Bu yüzden ebeveynler sözlerini tutmalı, yoksa çocuklarda güvensizlik kalıcı olur.