Kadının primi erkekten yüksek

Özellikle özel sağlık sigortasında ve bireysel emeklilikte, aynı yaş ve risk profilindeki kadınların ödediği primin erkekten yüksek olması çok rastlanan bir tablo. Sigorta şirketleri bunu “kadınlar daha uzun yaşıyor, emeklilikte daha fazla para çekiyor” diye açıklıyor, matematik burada kadın aleyhine çalışıyor. Geçen yıl 35 yaşında, İstanbul’da yaşayan iki arkadaşım aynı sigortaya başvurdu. Kadın olanın teklifte çıkan primi yüzde 18 fazlaydı. Bankacılık ve sigortacılık mevzuatını biraz kurcaladım, mevzuat açıkça şirketlere bu ayrımı yapma imkanı tanıyor. Eğer teklif alırken böyle bir farkla karşılaşırsan, önce farklı şirketlerden fiyat al, sonra toplu alımlara veya kurumsal anlaşmalara bak. Sigorta pazarlığında bireysel hareket eden kaybediyor, işin özü bu.

Kadınların trafik sigortası primlerinin erkeklerden yüksek olması, sigorta sektöründeki saçma risk analizlerinin bir sonucu. Ben geçen yıl İstanbul'da ehliyetimi yenilerken, aynı model araba için kadın sürücülerin primlerinin yüzde 20 daha fazla olduğunu gördüm; sigorta şirketleri verileri çarpıtıyor gibi. Oysa TÜİK'in 2022 raporuna göre, kadınlar erkeklere kıyasla kazalarda yüzde 30 daha az sorumluluk taşıyor. Bu uygulama, eşitlik maskesi altında gizlenen bir ayrımcılık. Hemen yasal düzenleme getirilsin, yoksa herkes kendi cüzdanını düşünürken adalet unutulur. Sektör, popüler kültürdeki gibi süper kahraman filmlerinde olduğu üzere, gerçek verilere dayalı adil kurallar koysun. Bu saçmalık devam ederse, kimse güvenle yola çıkamaz.

Sigorta şirketleri kadınları istatistiksel olarak daha az risk olarak görüyor: trafik kazaları, hastalık, ölüm oranları erkeklerde daha yüksek. Oysa prim sistemi de bu gerçeğin fiyatlandırılması, yani riskli olan daha fazla ödüyor. Erkek sürücü kazada ölme ihtimali kadından iki kat fazla, sigortacı bunu bildiği için erkekten daha yüksek prim alıyor. Adalet değil, matematik bu.